मौन
जॉन आगियार
हांव ओगिच रावतां
हाचो अर्थ असो न्हय की
म्हज्याकडेन सांगपाक कांयच ना.
केन्ना केन्ना हाचो अर्थ असो जाता,
की तूका सगळे खबर आसा पूण
आतां उतरांक कसलोच अर्थ उरलो ना.
कितलेंय उलोयलो तरी आतां,
कांच बदलपाचें ना हें तुका खबर आसा.
अशा वेळार शांत रावपांतच ,
सगळ्यांत शहाणपणाचें थारता.
मनांत उतरांचो गोंधळ आसलो तरी,
ओठांचेर मात शांतताय आसप गरजेचें.
उतरां परस मौनाची साथ,
खरे तर चड खोल वता.
लोकशायेचे चार खांबे
जॉन आगियार
न्याय, कायदो आनी प्रशासन,
खंयच्याय राश्ट्राचें आदार स्तंब
काळाची पावलां वळवळटात,
खाम्ब्यांक आज कांयच ना दम
पयलो खांबो कायदो घडयता,
दुसरो ताची अंमलबजावणी करता,
तिसरो न्याय दिवन रखण करता,
आनी चवथो समाजाक जागो दवरता.
आतां वार्याल्हारां वेगळेंच दिकेन व्हांवतात,
विस्वासू खांबे भेस बदलून रावतात,
सत्याची उतरां उणीं पडटात,
अन्यायाचीं पाळां खोल वतात.
एक पडलो तर दुसरो सावरतालो,
असो विस्वास मनांत आसलो,
पूण आज खंय वचचें कळना,
सत्याक आता आदारच मेळना.
तरी लेगीत उलो मारूया,
लोकशायेची गजाल करूया,
आमीच जागृत नागरिक जावया
लोकशाही आमची जीती दवरूंया.
गाडयल्लो खुरीस
जॉन आगियार
मरदान गाडयल्लो खुरीस
मरदान गाडयल्लो खुरीस तो,
उबो आसा थंयच आजुन,
सांवट आयली, वादळ आयलें,
पावसांतय रावलो भिजून
रावला उबो हो खूरीस शांत
इतिहासाच्या पानांक साक्ष दिवन,
मागण्याक पावून संकश्टां निवारता,
सतराव्या शेंकड्याची ती याद, घेवन
दुख्खाचीं ल्हारां आंगार येता,
तेन्ना पावता तो मजतीक,
विस्वासान ताका जो वेंग मारता,
रावता तांच्या तो संगतीक.
दोंगरा मात्यार उबो शांत,
आशिर्वाद दिंवक रावता
मनाच्या कोनश्यांत आशिल्ली आस्त,
आनी मागण्यांक तो पावता,
एक प्रस्न.....
जॉन आगियार
देऊळ आसूं वा मशिद,
दारांत तोच सुस्कार,
भिकारी बसल्यात थंय,
सोदतात नशिबाचो आधार
देंवाच्या दारांत बसून,
देवाकडेन मागूंक विसरतात
हातांतली झोळी मात्र,
मनशां फुडें पसरतात.
देवान सगळें दिलां,
असो भाव सगळ्यांचो आसता,
पूण पोटाची भूक मारूंक,
मनीसच मुखार सरता.
घडये हें सगळें पळोवन
देव वयर बसून हासता,
मनीसपण सोदून पळोवंक,
आमचीच तो परिक्षा घेता.
भितर बसला तो देव,
की भायर बसला तो मनीस?
ह्या प्रस्नाचेंर जाप सोदताना,
सरता आमचो दिस.
दान दिवपी हात,
हेंच देवाचें रूप जाता,
देखूनच तो भिकारी,
मनशां कडेन आस बाळगिता.
स्वताचेर विस्वास
जॉन आगियार
हांगा तुका कोणूच वळखून घेवचो ना,
तुज्या दुखाचो ओझे तुकाच उखलचो पडटलो.
कातिजांत लाखांनी दूख आसल्यार लेगीत,
दर एका हालतींत तुका हांसचें पडटलें.
जर कितेंय करून दाखोवपाची आस्त आसा,
तर तुका तुकाच विसरून वचचें पडटलें.
जीण म्हळ्यार उज्याचो रस्तो,
तुका या उज्यांतल्यान चलून येवचें पडटलें.
वेळ खूब उणो उरला 'बेखबर',
सांवर ना जाल्यार आयष्यभर तळमळचें पडटलें.
गोबोर
जॉन आगियार
मर्णकुट्यार तो गोबोर पळोवन,
एक मात सामकें कळता...
फकत गोबोर जावपाखातीर
मनीस एकामेकाचेर कितलो जळटा!
सावळेन सांगात सोडलो तरी,
हावेस मात काळजांत उरता,
जो गोबोर वाऱ्यान उडून वतलो,
तेच खातीर मनीस बोल्सां भरता
मायेचें जाळें, सोयऱ्यांचो गोत,
सगळें हांगाच सोडून वचपाचें,
मूठभर गोबोर जावचे पयलीं,
फकत मोगान जियेवपाक शिकपाचें.
तो गोबोर सांगता निमणी काणी,
सगळेच समान, कोणूच न्हय व्हड,
गोबोर जातकच उरता ती फकत,
तुज्या बऱ्या कर्मांची जोड.
सोबीत
जॉन आगियार
सोबीत सुंदर रूप तुजें
मेळ्ळें तुम म्हाका त्या दिसा
सोदलें हांवें कितले कडेन ....
आजून म्हाका उगडास आसा
फेसबूक इंस्टा सोदलें हांवें
कांयच म्हाका कळूंक ना
नांव विचारुंक सोदी हांव
पुणू तुम म्हाका मेळूंक ना
तुम म्हाका मेळट म्हण
काळजांत म्हज्या आसा भरोस...
सोबीत सुंदर रूप तुजें
मेळ्ळें तुम म्हाका त्या दिसा
सोडलें हांवें कितले कडेन
आजून म्हाका उगडास आसा
कितलेय त्रास जिवाक पडूं
तुका सोदून हांव काडटलों
खोश्येचीं दोळ्यांत घेवन दुखां
तुज्याच वांगडा हांव रडटलों
काळीज म्हजें मोव खूब
करचो ना हांव कसलोच तमाशा
सोबीत सुंदर रूप तुजें
मेळ्ळें तुम म्हाका त्या दिसा
सोडलें हांवें कितले कडेन
आजून म्हाका उगडास आसा
मोगान वागचें आसा......
जॉन आगियार
पिराय सरत आयल्या खरी,
पूण अजून म्हाका जगचे आसा.
जमनीर जरी उडयला म्हाका,
परत उठून कामाक लागचें आसा
ध्यासाच्या प्रवासाक भायर सरलां,
वाटेर खूब कीदे भोगचे आसा.
करूं दि लोकांक म्हज्या हारिची चर्चा,
यशाचें बनेर अजून लागचें आसा.
हक्काचें कदेल दूसऱ्याक तेकयलां
तें परत म्हाका मागचें आसा
तूमी कसलीय नाटकां करात
म्हाका मोगान वागचें आसा
मोग आनी अहंकार
जॉन आगियार
अहंकाराचो केल्यार त्याग,
नात्याक मेळटलो मान,
'हांव' पणाच्या गोंदळांत मागीर
सगळ्यांक मेकळें जाता रान
झगडे कोणा खातीर जालें,
हे परस तें सोंडवप गरजेचें,
समजून करात मोगाचो प्रवासां,
थंय कांयच काम ना प्रजेचें
हारप म्हणल्यार पराभव न्हय,
ती तर मोगाची जीत,
मुखावयल्या मनशाक ओळखून,
सांबाळप आपली प्रित.
जंय इगो व्हड जाता,
थंय मोग ल्हवू-ल्हवू सोंपता,
देखून नात्यांत सदांच,
मोगान जियेवप बरें दिसता.
(जबलपूरच्या बरगी धरणावयली दुर्दैवी घडणूक (३० एप्रिल २०२६) जबलपूरचेर एक खोल घाव सोडून गेल्या. णव जाणांचो जीव गेलो—हातूंत आवय आनी तिचें तीन वर्सांचें भुरगें एकठांय मेळ्ळीं, तें काळीज पिंजून उडौपी दृश्य पळोवन जावपी दूख उतरांनी सांगपा पलीकडचें आसा.त्या आवयच्या अथांग मोगाचेर ही कविता)
काळजाचो कुडको आनी मायेची वेंग
जॉन आगियार
मळब फुटलें, वारें सुसाट सुटिल्लें,
उदकाचेर मरणाचें जाळें पातळिल्लें.
ल्हारांच्या तांडवांत जगप जालें कठीण,
आवयच्या काळजाचे आकांताचे खिण.
"भिये नाका पुता," तिणें हळूच म्हटलें,
काळखांत तिचें आवयपण ढाल जावन उठलें.
लाईफ जॅकेट न्हय, ती मायेची ऊब आशिल्ली,
काळजाच्या कुडक्याक हर्डयाक घेवन दशिली.
उदकाचो तो वेढो आनी मरणाचो उलो,
पूण आवयच्या वेंगेची सुटली ना गांठ.
जीव सोडलो तिणें, पूण मोग सुटलो ना,
देख दिवन गेली, संवसाराक केली फाट.
दर्याचीं ल्हारां लेगीत दुकान शांत जालीं
आवयच्या बलिदानान मळब जालें खाली
संसार सोपलो तरी मोग हो सोपचो ना,
आवय-पुताचें नातें केन्नाच विरचें ना.
घटनेविशीं थोडक्यांत: ही कविता २७ एप्रिल २०२६ दिसा ओडिसांतल्या केओंझर जिल्ह्यांत जाल्ल्या त्या दुर्दैवी आनी काळजाक हात घालपी घटनेच्या स्मरणांत अर्पण आसा, जंय अनपेक्षित रितीन वचून गेल्ल्या जीवांक आनी त्यांच्या कुटुंबाक श्रद्धांजली दिल्या.
सांगाडो
जॉन आगियार
कासावीस काळजाचो तो जितू मुंडा,
बँकेच्या दारांत उबो रावून रडटा,
जिती आसताना भयणीक आदार मेळ्ळो ना,
आतां ती मेल्या उपरांतूय तो लडटा.
"भयणीक घेवन येयात" बँकवाल्यान सांगलें,
नेमांच्या जाळ्यांत मनीसपण शेणलें,
निर्मळ काळजाच्या त्या भावान मागीर,
थडग्यांतल्यान भमणीची हाडां वेंचून हाडलीं.
साकांत भरिल्लीं तीची हाडां,
तिच्याच कष्टाच्या पैशांची गवाय दितात,
जिवीत सोंपल्या उपरांतूय तिचीं सपनां,
बँकेच्या काउंटरार न्यायाची वाट पळयतात.
किदें हो कायदो आनी किदें हो न्याय?
मनीस मेल्ल्याची खबर हाडांनी दिवची पडटा?
जिव्या मनीसपणाक मरण आयलां हांगा,
हाडांच्या सांगाड्याक बँक पुरावो विचारता.
ओरिसाच्या मातींतल्यान आयली ही ललकारी,
गरीबाच्या गरिबीचो जालो बोमाडो,
कागदां परस काळीज व्हड आसपाक जाय,
ना जाल्यार मानीसपणाचोच जातलो सांगाडो
