पयलीं सारखें...
— जॉन आगियार
फोंडें पयलीं सारकें ना आता,
हांव यादींच्या धुवरांत शेणून वतां.
जंय सारलें म्हजें भुरगेंपण,
एकवटान मनयले आमी सण;
तें घरय आतां ना थंय.
ज्या आंगणांत आमी खेळळे,
पडून उबें रावपाक आमी शिकले;
तेंवूय आतां दिसना खंय.
ज्या इष्टांवांगडा रंगली मैफल,
त्या खीणांची उरली फकत चाहूल,
आमच्या मस्तेपणांक नासताली वंय.
सोडून आमचो तो घोटेर
पावलों जीणेच्या नव्या वाटेर
वेऱ्यां जंय व्हांवता मांडवी न्हंय
फाल्यांचो भरवसो
— जॉन आगियार
फाल्यांचो भरवसो कोणेच धरचो न्हय,
आयचो मोग कमी करचो न्हय.
रुसवे-फुगवे मनांत कित्याक साठयता?
आपुलकेचे धागे केन्नाच तोडूचे न्हय.
काळाच्या पावलांक थांबवपाक येना,
गेलेलो वेळ परत केन्नाच येना.
उतरां अशीं उलय, फुलांचो वास फुलय,
मोगान काळजां काळजांक मेळय.
अहंकारान नाती सगळीं तुटतात,
मोगान मात जीणभर जुळतात.
जीण जगपाचो नेम तुजो सुधार,
मनीसपणच जाता शेवटाक खरो आधार.
.
जंतर-मंतर
— जॉन आगियार
जंतर-मंतरच्या मातयेत आयज,
लोकशाहीचो झाला आक्रोश;
हातांत आसलें सत्याचे फुल,
पूण भोगचो पडलो लाठींचो रोष.
प्रश्न विचारपी ओठ थरथरले,
स्वप्नांचे झाले रक्तरंजित गीत;
शांततेच्या मार्गावर चालप्याक,
किद्या खातीर वेदनेंची प्रीत?
दांडे दूखोंवंक शकतात कूडिक,
पण विचार जायनांत काडूंक
सत्याच्यो ज्योती पेठत उरतल्यो,
जीणेंतलो काळोख काडूक
घावे भरतले काळ सरतना,
पूण इतिहासांत आसतली नोंद खरी;
लोकशाहीचो दीवो सांभाळप्यांची,
केन्नाच तूटचीना दोरी
देश म्हजो वाचयात…
— जॉन आगियार
गिज्ञानाच्या देवळांत संस्कारांची वीण गुंफूया,
विद्यार्थ्यांचीं सपना नव्या उमेदीन जपूया.
सत्तेपरस सत्य मोठें, लोभापरस त्याग मोठो,
स्वार्थाच्या या गर्देंत मनीसपणाची ज्योत पेटयात,
देश म्हजो थकलां आतां, देश म्हजो वाचयात.
सैमाचें रक्षण करून, नद्यांचें पद आयकूया,
फाल्याच्या पिळग्यां खातीर पांचवें सपन पळोवया.
शब्द नकात घाव घालपी, शब्दांनीं मना मेळोवया,
काळजाक काळीज जोडून मात्सो मोग दाखयात,
देश म्हजो थकलां आतां, देश म्हजो वाचयात.
हातांत पुस्तक, दोळ्यांत सपन, ओठांर विश्वास,
तरनाट्यांच्या ध्यासांतल्यान उजळता देशाचो श्वास.
धर्म, पंथ, जाती सोडून एकचाराची उलय भास,
विद्यार्थ्यांचीं दुःखां पूसून तोडार हांसो फूलयात,
देश म्हजो थकलां आतां, देश म्हजो वाचयात.
भेदभावाच्या गोबरांतल्यान आशेचें बींय रुजोवूया.
भ्रष्ट मनांचीं काळीं कूपां मेळून पयस करूया.
न्याय, नीती, करुणेचें हांगां भांगार दिस सारूया.
नसायेच्या वादळांतल्यान मोगाची वाट फुलयात.
देश म्हजो थकलां आतां, देश म्हजो वाचयात.
कळजार बरय...
— जॉन आगियार
हांवें कितल्या फावटी तरी
तुज्या मनामेरेन पावपा खातीर
मोगाचे पूल बांधले.
एकदा तरी तूं
म्हज्या मेरेन येवपाचें थारय,
म्हजें नांव तुज्या कळजार बरय.
हांवें आमच्या नात्याचे
प्रत्येक शब्द जपले,
प्रत्येक वचन मनांत पाळले.
तूंय केन्नातरी
त्या मोगाचो मान मीरय,
म्हजें नांव तुज्या कळजार बरय.
हांव उलय नासतना लेगीत
म्हजे दोळे तुका सगळें सांगतात.
एक फावट तरी आतां
म्हज्या शांततेचो अर्थ
तुज्या जिणेंत सारय,
म्हजें नांव तुज्या कळजार बरय.
म्हजो दिस तुज्या
यादींनी उजवाडाक येता,
रात तुज्या सपनांनी भरून वता.
तुज्या ओठांर उतरानी
केन्नातरी म्हजें नांव झरय,
म्हजें नांव तुज्या कळजार बरय.
सगळेच म्हणतात,
हांव तुज्या मोगान पीसो जालां.
तुज्या हाताच्या स्पर्शाक आशेलां;
तूंवय मोगान म्हज्या
मात्यार तुजो हात फिरय,
म्हजें नांव तुज्या कळजार बरय.
मोगान जिकप-हरप
हें मातूय नासता;
फक्त सांगात आसप गरजेचें.
आतां जिवीतभर तुजें कळीज
म्हज्या काळजाक फारय,
म्हजें नांव तुज्या कळजार बरय.
पावसाळी मोग
— जॉन आगियार
तुजें येवप पयल्या पावसासारखें,
सुकिल्या कळजांत फुलां फुलोवन गेलें.
तुज्या हांश्यान उजळलें म्हजे जिणें,
सपनांच्या रंगांनी मन भरून गेलें.
पूण वेळेचे वाऱें हळूच बदल्लें,
काळें कूप मळबांत दाटून भल्लें.
कांयच उलय नासतना तूं परत गेलें,
म्हज्या मनाचें आंगण एकसूरें उल्लें.
आतां पावसाचो दर एक थेंबो,
तुजीच याद मनांत भितर हाडट्टा.
दोळ्यांतली दूकां आनी मळबांतलो पावस,
दोनूय एकाच सुरांत पडट्टा.
मोग सदांच मेळपाक ना,
पावसासारखो येता, मन भिजयता,
तो जिणें शिकोवपाक येता
आनी यादींच्या सुगंधान बीं रुजयता.
तूं कितल्येंय पयस आसलें तरी,
मोगा किट पेटत रावतली
मोगाची काणी केन्नाच सोपना,
ती कवितेंच्या ओळींनी गावतली.
पावस वतलो, ऋतू बदलतले,
वेळ आपल्या मार्गाक लागतलो.
पूण खरो मोग आनी ताची याद,
कवीच्या उतरानी सदांच जगतलो.
पावसांत
हांव पावसांत भिजलां आनी
तूंवय पावसांत भिजलें गो.
सात्रेंत म्हाजे येवपाक तू,
अशें किद्याक लाजलें गो.
अंतरा १
पयस पयस डोंगरा वेल्यान,
पावस दाट जायत येता.
सळ सळ जावन थेंब्या-थेंब्यान,
पावस आपले गित गायता.
इंद्रधनू पळय मळब वयर,
काय बरें साजलें गो.
अंतरा २
तुज्या नजरेचो एकूच स्पर्श,
काळजांत म्हज्या कायम भाल्लो.
मनचें गुपीत भायर आयलें,
थेंब्या-थेंब्यान मोग फुललो.
तूज्या म्हज्या मोगाचें बींय
काळजानी आमच्या रुजलें गो.
गोयंकारांनो, गोयं तूमचें वाचयात!
– जॉन आगियार
गोयं आमचें, गोयं पवित्र,
पूण लोभी मनश्यानी बदल्लां चित्र.
डोंगर फोडले, रानां लासलीं,
थळाव्यांनी मात दुकां सोंसलीं
उदक आमकांच पावना
भायल्यांचो हो आनीक लोड
थोड्यांची मात जाता हांगां
बसल्या बसल्या बरीच जोड
मेगा प्रोजेक्टांनी धर्तरी फूगली,
कोणा खातीर ही घाई सगळी?
गांव आमचें जाम भरल्यात,
शांत गोंयकार सामकें फीरल्यात
माती रडटा, झाडां हुंदकता,
मांडवी जूवारी दूकां गळयता.
उठ रे गोयंकारा, न्हीदूं नाका,
तूजें गोंय तूकाच पळयता
एकवटान धरात मातयेचो हात,
आमचें गोयं – आमचो श्वास!
ह्या चोरांक जिंकूंक दिव नाकात,
हे तुजें लेगीत खाताले मांस
हातांत हात घालुन एकवटान
आयजच नेटान भायर सरात
तूमच्याच फूडाराक उबे रावात
गोयंकारांनो, गोयं तूमचें वाचयात!
गोयंकारांनो, गोयं तूमचें वाचयात!
यादी.....
— जॉन आगियार
यादीचीं पाना, आमच्या मनां रुखार भरता,
काळ कितलोय गेलो, तरी ताजींच ती उरता.
हांसू येता केन्ना, तर केन्नां दोळ्यांत दूकां,
जिणेच्या वाटेर, सोदत उल्ले आमी सूखां
पैस गेलो मनीस, आनी पयस गेले ते खीण ,
यादीच्या दिव्या किर्णानी, उजळता फाटलीं जीण.
सुख-दुःखाच्या वाटेर, घीट राव, रडचो ना,
यादींचो हात धर घटृट, केन्नाच तूं पडचो ना.
जिवो आस मेरेन मनीस, यादींचोच खरो आधार,
यादी म्हळ्यार , जीणेचे सूख-साज-श्रृंगार.
बायलेचो दरारो
जॉन आगियार
घर आमचें माणकूलें,आनी
राणी थंयची म्हजी 'बायल'!
तिका खबर आसा सगळें शास्त्र,
चड उलयल्यार उखलता कायल!
तीचे कडे जिंकप केन्नाच विसरलां हांव,
ती म्हणटा तेंच सदां खरें!
तिका 'ना' म्हळ्यार कचाकच झगडीं,
'हय' म्हळ्यार सगळें जाता बरें!
हावे वचपाचें आसल्यार उजवे कडेन,
ती दाखयता म्हाका दावे!
चुकून जरी हांवें तोंड उघडलें,
तर 'सॉरी' म्हणचें पडटाच हांवें!
तिच्या उतराक ना कसलीच कातर,
तीच जज, पुलीस, तीच करता वकीली.
तिका सदांच दिसता हांव चुकीचो,
आणि म्हजे विचार सगळे 'नकली'!
आतां जालां हांव एक 'निष्ठावान सेवक',
हात जोडून राविल्लें बरें!
संसार सुखाचो जावचो म्हणल्यार,
बायलेचें उत्तर सदांच मानचें खरें!
तीचे मात्शे फीरलें जाल्यार
परत परत आपलेच झरयता
कळच ना एका बोठावेलें
दुसर्या बोटार केन्ना फिरयता.
बजारांत गेल्यार भाव तीच करता,
दुकानदांकडेनय जाता सक्त.
हांव फकत पिशव्यो धरून रावता,
म्हजो रोल – मोनो साक्षीदार फकत!
कुठूंबाचो रीमोट म्हज्या हातांत,
पूण सगळें तीच चालयता.
खरें म्हळ्यार म्हजें कांयच चलनांत
सगळे तीच पळयता
ईष्ट विचारतात, "घरांत कोणाचें चालता?"
हांव हांसून दीता उत्तर बरें—
"लोकशाही भायर आसा रे बाबा,
घरांत मात्त एकमुखी सरकार खरें!"
जेन्ना जेन्ना पेट्टा फोगेठ
तेन्नांओगि रावील्लेंच बरें
केन्ना कसलो अवतार घेत कळना
हिचे कांयच न्हय खरें
पण एक गजाल खरी सांगतां,
ह्या दराऱ्या फाटल्यान आसा मोग.
ती आसता म्हणून घर चलता,
आनी हांसत रावता घरचे लोग.
देवाकडें एकच मागणें म्हजें—
आमचो हांसो सदांच टिकूं दी.
बायलेचो दरारो असूंक जाय,
पण मोग आनी आपुलकी वाडूं दी!
